Nieuws

Boekbespreking door Jeoffrey van Woensel in Militaire Spectator 186 (2017) nummer 2
Keine neue Gestapo  - Das Bundesamt für Verfassungsschutz und die NS-Vergangenheit - Rowohlt Verlag, Reinbek bei Hemburg 2015

Er zijn relatief weinig boeken die uitvoerig ingaan op CIA tradecraft in het veld. Nog minder boeken hebben iets te melden over de details van CIA-operaties tijdens de Koude Oorlog in Moskou, een stad waarin de KGB oppermachtig was en zeer aanwezig. The Billion Dollar Spy is in dit opzicht een uitzondering, samen met bijvoorbeeld Martha Petersons The Widow Spy dat in 2012 verscheen. Peterson was als CIA-medewerker aan de Amerikaanse ambassade in Moskou verbonden. Zij werd in 1977 in Moskou door de KGB opgepakt bij het vullen van een dead drop voor een agent en de volgende dag uitgewezen.

De Brits-Amerikaanse samenwerking op het gebied van inlichtingen (‘intelligence’) krijgt niet altijd de aandacht die zij verdient. Het is typerend dat in de publiciteit over de stroom onthullingen van Edward Snowden bijna alle aandacht naar de activiteiten van de National Security Agency (NSA) gaat, terwijl de Britse tegenhanger Government Communications Headquarters (GCHQ) meestal slechts zijdelings wordt genoemd. Vooral op het gebied van signals intelligence (Sigint, in het Nederlands: verbindingsinlichtingen), waar beide diensten zich mee bezighouden, is de samenwerking zeer hecht.

Het is inmiddels een mooie traditie in het buitenland. Wetenschappers inhuren die met onbeperkte toegang tot de archieven van een inlichtingen- en veiligheidsdiensten een onafhankelijk geschiedenis over die dienst schrijven. Al in 1998 schreven de Noorse historici Trond Bergh en Knut Einar Eriksen in opdracht van de Noorse veiligheidsdienst, een tweedelige studie over de geschiedenis van die dienst PST, getiteld Den hemmelige krigen: overvåking i Norge 1914–1997 (De geheime oorlog: veiligheidsdiensten in Noorwegen 1914-1997). Twee kloeke delen van meer dan 1000 bladzijden.